Katowice - Nowości w Katowicach – NoweKatowice.pl
Promocja

Jak powstał Pałac Kultury i Nauki

22 lipca 1955 roku do użytku został oddany Pałac Kultury i Nauki, przez jednych uważany za symbol Warszawy, przez innych – za znak zniewolenia Polski i pomnik Stalina. Jaka historia kryje się za tym, budzącym niemałe kontrowersje, jednym z najwyższych polskich budynków?

Pałac Kultury i Nauki, nazwany początkowo Pałacem im. Józefa Stalina, jako „dar narodu radzieckiego dla narodu polskiego” miał symbolizować polsko-radziecką przyjaźń i stanowić centralny punkt Śródmieścia odbudowanego według socrealistycznej doktryny. Przez lata jego funkcje znacząco się zmieniły i dziś niewiele osób jednoznacznie kojarzy go z radzieckim panowaniem – stał się raczej wizytówką Warszawy.

Dlaczego Józef Stalin zdecydował się na ufundowanie Polakom takiego daru? Na to pytanie odpowiedział w rozmowie z Histmag.org Andrzej Skalimowski, doktorant w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, zajmujący się biografią Józefa Sigalina, szefa Biura Odbudowy Stolicy i Naczelnego Architekta Warszawy lat 50.

– Geneza PKiN wykrystalizowała się w 1951 r., ale myślano o niej już w 1948/1949 roku. Najważniejszym i najmocniej eksploatowanym propagandowo, a równocześnie najbardziej przemawiającym do wyobraźni powodem, dla którego Stalin zdecydował się na taki „prezent” dla narodu polskiego, było to, że PKiN miał być wieżyczką strażniczą gułagu stalinowskiego w Polsce. Chodziło o zaakcentowanie obecności i przynależności do obozu wpływu sowieckich, a nic się do tego lepiej nie nadaje niż architektura – książek można nie czytać, obrazów nie oglądać, ale na architekturę ciągle się patrzy, mija się ją, ona zawsze podświadomie gdzieś tam funkcjonuje. Na tym zasadzał się socrealizm, a także cała koncepcja architektury stalinowskiej.

O pomyśle Stalina na postawienie tzw. wysokościowca na wzór tych tworzonych w ZSRR miał poinformować Józefa Sigalina Wiaczesław Mołotow. Naczelny Architekt miał, razem z Zygmuntem Skibniewskim, opracować polski projekt budowli. Zastanawiano się, na jakich budynkach radzieckich najlepiej się wzorować, a także jaką lokalizację najlepiej wybrać. W oparciu o projekty moskiewskiego Uniwersytetu im. Łomonosowa, wysokościowca z Placu Smoleńskiego i osiedla z Krasnych Worot zaproponowano w końcu pięć możliwości usytuowania budynku: przy ul. Marszałkowskiej, w rejonie Portu Praskiego, na Grochowie lub na Mokotowie.

Poznaj więcej promocji w serwisie ogłoszeń ogólnopolskich.